Wznowienie sprawy o odszkodowanie. Nowy wyrok Sądu Najwyższego HR-2019-1153-A

Wyraźnym punktem wyjścia w prawie norweskim jest to, że umowy muszą być honorowane. Dotyczy to również porozumień w sprawie ostatecznego rozliczenia szkód, które poszkodowany zawiera z odpowiedzialnym towarzystwem ubezpieczeniowym zgodnie z ustawą o odszkodowaniach. W niektórych przypadkach dochodzi jednak do sytuacji, w której późniejsze okoliczności wskazują, że założenia uzgodnione przez strony w momencie zawarcia umowy okazują się nieprawidłowe. Pojawia się wówczas kwestia ponownego rozpatrzenia roszczenia i zmiany ugody.

Sekcja 3-8 ustawy o odszkodowaniach daje poszkodowanemu prawo do wniesienia nowej sprawy po sfinalizowaniu ugody o odszkodowanie za ból i cierpienie lub odszkodowanie za przyszłą utratę dochodów lub wydatków, jeżeli pogorszenie stanu zdrowia poszkodowanego zmienia podstawę ugody. Alternatywnie, poszkodowany może zażądać rewizji ugody zgodnie z sekcją 36 ustawy o umowach, jeśli wykonanie ugody wydaje się nierozsądne. Sąd Najwyższy wyjaśnił warunki rewizji zgodnie z art. 36 ustawy o umowach w sprawie Rt-2013-769. W dniu 18 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy wydał nowe orzeczenie w sprawie HR-2019-1153-A, w którym doprecyzował warunki wznowienia.

W sprawie Rt-2013-769 Sąd Najwyższy orzekł, że sekcja 3-8 ustawy o odszkodowaniach nie ogranicza zakresu stosowania sekcji 36 ustawy o umowach. Poszkodowany ma zatem dwie alternatywne podstawy prawne do dochodzenia późniejszego rozliczenia umowy w sprawie ostatecznego rozliczenia odszkodowania. Było to ważne wyjaśnienie, ponieważ sekcja 3-8 ustawy o odszkodowaniach stanowi podstawę do zmiany umowy tylko w przypadku pogorszenia się stanu zdrowia poszkodowanego. Jeżeli stan zdrowia poszkodowanego nie uległ pogorszeniu, ale mimo to niepełnosprawność zawodowa zwiększyła się w latach następujących po zawarciu ugody, poszkodowany nie może domagać się dodatkowej ugody na podstawie art. 3-8 ustawy o odszkodowaniach.

Sąd Najwyższy orzekł w sprawie Rt-2013-769, że spełnione są następujące warunki dobre wskazówki kiedy art. 36 ustawy o umowach powinien prowadzić do unieważnienia ugody w sprawie szkody na osobie z powodu późniejszych okoliczności:

1. Uraz musi ulec znacznej zmianie na niekorzyść poszkodowanego od czasu zawarcia umowy, zarówno pod względem niepełnosprawności medycznej, jak i zawodowej.
2. Zmiana musi wykraczać poza to, czego obie strony oczekiwały w momencie zawarcia umowy.
3. Z perspektywy czasu zawarta umowa musi wydawać się nierozsądna i niewyważona w stosunku do prawidłowego rozliczenia.

W konkretnej sprawie rozpatrywanej przez Sąd Najwyższy w sprawie HR-2019-1153-A Sąd Najwyższy stwierdził, że warunek, zgodnie z którym zmiana musi wykraczać poza to, czego obie strony oczekiwały w momencie zawarcia umowy, nie został spełniony. W paragrafie 55 pierwszy sędzia stwierdził, że «Co najmniej jeden z trzech łącznych warunków określonych w Rt-2013-769 nie został zatem spełniony».»

Sąd Najwyższy podkreślił jednak, że w wyjątkowych przypadkach może istnieć możliwość zmiany umowy, nawet jeśli nie wszystkie trzy warunki są spełnione. W takich okolicznościach próg unieważnienia umowy po dokonaniu ogólnej oceny musi być jednak bardzo wysoki.

Chociaż Sąd Najwyższy stwierdził już w sprawie Rt-2013-769, że ocena rewizji umowy na podstawie art. 36 ustawy o umowach i trzech warunków musi opierać się na ogólnej ocenie wszystkich istotnych okoliczności, Sąd Najwyższy dokonał ważnego wyjaśnienia w sprawie HR-2019-1153-A. Próg uchylenia ugody w przypadku niespełnienia jednego z trzech warunków jest jednak wysoki. W konkretnej sprawie przed Sądem Najwyższym sąd był zdania, że okoliczności sprawy, po dokonaniu ogólnej oceny, nie przekroczyły tego progu.

W imieniu If Skadeforsikring NUF w sprawie występowała adwokat Nora Lund Lefdal, a obrońcą poszkodowanego był adwokat Einar I. Lohne. Lohne.