Odszkodowanie za uraz psychiczny - HR-2018-2080-A

Punktem wyjścia w prawie norweskim jest to, że odszkodowanie za obrażenia psychiczne podlega takiej samej ochronie na mocy prawa deliktowego, jak inne obrażenia ciała. Limity dla tego typu obrażeń zostały obecnie rozszerzone, ponieważ Sąd Najwyższy dokonał «pewnej korekty» sytuacji prawnej i mogą być na przykład ważne w przypadku poważnego wypadku drogowego.

W wyroku wydanym przez Sąd Najwyższy w dniu 30 października 2018 r. sprawa dotyczyła 15-letniego chłopca, który zmarł w szpitalu w wyniku niepowodzenia w opiece zdrowotnej. Sąd Najwyższy orzekł, że matka chłopca, która sama znalazła go martwego w szpitalu, ma prawo do zadośćuczynienia za doznaną w związku z tym krzywdę psychiczną.

W szczególności rodzice, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu psychicznym po utracie własnego dziecka, mogą teraz otrzymać odszkodowanie. Sąd Najwyższy omawia kilka wcześniejszych «wyroków szokowych» i sugeruje, że znajdujemy się w obszarze, w którym w ciągu ostatnich 50 lat nastąpił stopniowy rozwój zarówno rozumienia szkody, jak i ram prawnych. Odniesiono się do rozwoju w wyroku w sprawie Hauketo (Rt. 1985, s. 1011) oraz krytyki ze strony teoretyków na uniwersytecie wobec wąskich granic przyznawania odszkodowań przez sąd w takich sprawach.

To, co jest nowe po wyroku z 2018 r., zostało określone w szczególności w pkt (48):

«Sytuacją, która moim zdaniem najbardziej wyróżnia się z punktu widzenia możliwości dostosowania, jest właśnie ta, z którą mamy do czynienia w tym przypadku - przypadki, w których ktoś traci swoje dziecko w wyniku czynu lub zdarzenia wymagającego odszkodowania lub gdy dziecko doznaje w ten sposób poważnych obrażeń».

Należy zauważyć, że zarówno śmierć, jak i poważne obrażenia są wymienione w wyroku jako konsekwencje urazu i że są one traktowane jednakowo. Ponadto musi istnieć odrębna podstawa odpowiedzialności związana z obrażeniami lub śmiercią dziecka. Stopień zawinienia osób odpowiedzialnych nie jest tak istotny, jak w poprzednich wyrokach.

Aby odpowiedzialność miała zastosowanie, musi istnieć szczególne dodatkowe obciążenie dla rodzica, poza faktem, że stracił dziecko. Wcześniej ważnym kryterium oceny odpowiedzialności było to, jak blisko jest do samego zdarzenia. Wyrok z 2018 r. prawdopodobnie obniży wymagania dotyczące dramatu i roli rodzica (małżonka / konkubenta?) w tym zakresie. Konkretna ocena odpowiedzialności będzie nadal opierać się na bliskości/odległości od zdarzenia awaryjnego i prawdopodobnie wymagana będzie pewna forma uczestnictwa. Gdy to nastąpi, szczególna podatność ocalałego na rozwój urazu psychicznego prawdopodobnie nie pozbawi go prawa do odszkodowania.

Wyrok w sprawie Hauketo (Rt. 1985 s. 1011) dotyczył obrażeń ciała zadanych małżonkowi, a nie dzieciom małżonka, ale poza tym rodzajem bliskiego krewnego nie ma podstaw do ogólnej odpowiedzialności za psychologiczne «obrażenia osób trzecich». Inni bliscy krewni prawdopodobnie napotkają opór natury zasadniczej. Ustalony konkubinat może być zrównany z małżeństwem, ale w przypadku śmierci często będą mogli otrzymać odszkodowanie na podstawie przepisów o utracie żywiciela rodziny. Prawdopodobnie nigdy nie można wykluczyć szczególnych i osobliwych przypadków odszkodowawczych i/lub dalszych zmian prawnych, ale Sąd Najwyższy jasno określił grupę osób, którą ma obecnie na myśli. W przypadku wypadku przy pracy, kolega z pracy może być bliskim poszkodowanego, nie będąc jednocześnie jego bliskim krewnym. Takie przypadki powinny być jednak oceniane indywidualnie, ponieważ możliwe jest otrzymanie odszkodowania za uraz psychiczny, jeśli jesteś bardzo blisko poważnych wypadków śmiertelnych, takich jak «Nokasranet» w Stavanger.