Polski 
Norsk 
English 
Lietuvių kalba 
W sprawie HR-2025-1687-A Sąd Najwyższy orzekł, że pracodawcy nie są zobowiązani do rozważenia przesunięcia pracownika, gdy spełnione są warunki zwolnienia. Decyzja ta stanowi długo oczekiwane wyjaśnienie dla pracodawców i pracowników działów kadr w zakresie postępowania w przypadku poważnych naruszeń zaufania.
Fakty dotyczące sprawy
Pielęgniarka w gminie Finnmark została zwolniona z pracy po tym, jak uderzyła niepełnosprawnego umysłowo użytkownika płaską dłonią. Zwolnienie zostało zakwestionowane, a Sąd Apelacyjny orzekł na korzyść pracownika, częściowo dlatego, że gmina nie rozważyła przesunięcia na inne stanowisko. Sprawa została zaskarżona, a Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego. Główną kwestią było to, czy pracodawca, w sytuacji czystego zwolnienia w oparciu o okoliczności pracownika, musi zbadać i rozważyć alternatywne środki, takie jak przesunięcie.
Wyroki i wyniki Sądu Najwyższego
Sąd Najwyższy podkreśla, że zwolnienie ma zastosowanie do najpoważniejszych naruszeń obowiązków w ramach stosunku pracy, zazwyczaj w przypadku naruszenia relacji zaufania między pracodawcą a pracownikiem. Gdy podstawą zwolnienia jest poważne naruszenie obowiązków, które zniszczyło zaufanie, nie ma wymogu, aby pracodawca rozważał również zmianę stanowiska. Wynika to z charakteru zwolnienia: Stosunek pracy może zostać rozwiązany natychmiast, ponieważ nie ma już uzasadnionej podstawy do dalszego świadczenia pracy, niezależnie od tego, czy pracownik mógł wykonywać inne obowiązki.
Jednocześnie wyrok wyraźnie rozróżnia zwolnienie na podstawie sytuacji pracownika, gdzie przesunięcie i inne łagodniejsze środki są często uwzględniane w ocenie obiektywności. W przypadku wypowiedzenia umowy o pracę, ocenie podlega to, czy doszło do wystarczająco poważnego naruszenia obowiązków i zaufania, aby rozwiązać stosunek pracy w trybie natychmiastowym. W tym konkretnym przypadku Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny oparł swój wyrok na niewłaściwym rozumieniu prawa, wymagając oceny przesunięcia, w związku z czym wyrok został uchylony.
Wyjaśnienia zawarte w wyroku
Wyrok wyjaśnia, że obowiązek rozważenia przesunięcia nie ma zastosowania w przypadkach zwolnienia, w których podstawą jest poważne naruszenie obowiązków, które naruszyło zaufanie. Dla pracodawców i działów HR oznacza to, że ocena zwolnienia musi koncentrować się na powadze incydentu, konsekwencjach dla prawidłowego działania i relacji zaufania, a nie na możliwych alternatywnych miejscach pracy.
Jednocześnie decyzja podkreśla istotne wymogi proceduralne: Pracodawca musi nadal zapewniać właściwe badanie faktów, sprzeczności i kompleksową ocenę, czy warunki zwolnienia są rzeczywiście spełnione. Dokumentacja, ocena ryzyka i spójna praktyka mają kluczowe znaczenie, zwłaszcza w przypadku usług dla szczególnie wrażliwych użytkowników. Wyrok zapewnia zatem większą przewidywalność, ale zakłada, że pracodawca dokładnie oceni i uzasadni, że próg zwolnienia został przekroczony przed podjęciem decyzji.
